تاريخ : ۱۳٩۱/۱٢/۳٠ | ٩:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : رمضانی

 

نوروز است و بهار  .  هنگام نوزایی طبیعت   ،  هنگام بیداری از خواب  ، هنگام رهایی از سستی و خمودگی  ، هنگام اندیشیدن .  نیک اندیشیدن به خود و پیرامون خود . اندیشیدنی که با آن بتوان جهان را تازه و نو ساخت . . . .

« نوروز یادگار ِماندگار»

     نوروز یکی از دیر پا ترین ، باشکوه ترین و زیبا ترین آیین هایی است که از چندین هزار سال پیش بر روی این کره خاکی بر جای مانده است. 
     شاید کمتر سرزمینی چون ایران جشنی اینگونه کهن و پایدار در پیشینه خود داشته باشد . واین چندان شگفت انگیز نیست چراکه ایران سرزمین شگفتی هاست . . .

       به درستی روشن نیست برپایی این جشن باشکوه از چه زمانی آغاز شده است . هر چند که هخامنشیان به آن اهمیت بسیار می دادند ولی پیشینه این جشن چندان دیر پاست که اندیشمندان ایرانی به ناگزیر آن را با تاریخ اساطیر پیوند می دهند و آن را به جمشید شاه چهارمین پادشاه پیشدادی نسبت می دهند .  فردوسی در داستان پدید آمدن نوروز چنین نقل می کند :
       وقتی جمشید از کار های کشوری آسوده شد ، بر تخت کیانی نشست و همه بزرگان لشکری وکشوری بر دورتخت او گرد آمدند و بر او گوهر افشاندند :

 به فرکیانی یکی تخت ساخت       چه مایه بدو گوهر اندر شناخت
    چو خورشید تابان میان هوا       نشسته بر او شاه فرما نروا
   جهان انجمن شد بر تخت او       فرو مانده از فره بخت او
به جمشید بر ،گوهر افشاندند       مر آن روز را روز نو خواندند
  سر سال نو، هرمز و فرودین       بر آسوده از رنج تن ، دل زکین
ب زرگان به شادی بیاراستند        می و جام و رامشگران خواستند
     چنین روز فرخ از آن روزگار       بمانده از آن خسروان یادگار

    درهیچ کجای دنیا و هیچ نوشدن سالی مانند نوروز ایرانی اینگونه نوزایی جهان و طبیعت با آغاز سال جدید همراه نیست . نوروز ایرانی زمانی است که اعتدال و برابری شب و روز را نیز به همراه دارد و از هر نظر روز نوشدن است .

سفره نوروزی (هفت سین ) :

 

  به درستی می توان گفت که شماره هفت یکی از ورجاوند ترین (با شکوهترین) شماره هاست :
+: اهنود گات های اشوزرتشت (گات ها سرود های اشوزرتشت و یگانه کتاب جهان بینی زرتشتی است) هفت بخش اصلی دارد .
+: امشاسپندان راکه در فرهنگ زرتشتی شش مورد است و مراحل تکامل یک انسان را بیان می کند (ودر واقع صفاتی از ذات پاک خداوندی است که انسان نیز می تواند و باید سعی کند برای رستگاری از آنها بهره مند شود .) ، در بسیاری موارد همراه با نام خداوند(اورمزد) هفت امشاسپند نیز می نامند .
+: در اوستا از هفت کشور زمین نام برده شده (ارزه ،سوَ ، فره ددفش ، وی ددفش ، . . .)
+: مراحل عرفان ایرانی هفت تاست (هفت شهر عشق را عطار گشت     ماهنوز اندرخم یک کوچه ایم  و . . .) .    
+: درمیان پیروان موسی نیز این شماره مبارک است و آنها هفت فرشته پاک فرمانروا بر ستارگان هفتگانه را می ستایند ، درتورات نیز بسیار بر این شماره تاکید می شود . . .
+: در میان عیسویان  نیز هفت ارزشمند است و گویند که خداوند هفت گونه خوراکی از آسمان برای عیسی فرستاد ، هفت گناه اصلی و هفت نیایش و . . . در این فرهنگ وجود دارد.
+: مسلمانان در آیین حج هفت بار به دور خانه کعبه می چرخند ، چیزی را که پلید و نجس شده باشد را هفت بار می شویند ، در قرآن برای بهشت هفت چشمه اصلی بر می شمارند ودوزخ را هفت اشکوب می دانند ، آسمان را هفت طبقه و . . می دانند.
+: شماره هفت در دیگر کیشها مانند مهر پرستی ، مانوی ، برهمایی و در تاریخ و فرهنگ مردمان باستان و امروز و حتی میان رومی ها ، مصری ها ،  لبنانی ها ، هندی ها و چینی ها نیز دارای تمثیل های بسیاری است.
 «البته من نمی خواهم مقاله ای درباره شماره هفت بنویسم . پس همین اندازه برای آگاهی شما به نظرم کافی می آید .»
 
 هفت چین؟ :
- گروهی بر آن باورند که در ایران باستان به هنگام نوروز و فرود آمدن فروهر ها از آسمان ، ایرانیان هفت سفره می چیدند و این واژه نخست هفت چین بوده و پس از حمله تازیان به ایران ، چون حرف <چ> در زبان آنها وجود نداشت این کلمه به «هفت سین» بدل شده است .
- بعضی از صاحب نظران می گویند چون هفت گونه چیزی که از درخت چیده شده بود مانند شاخه های گل همیشه بهار ، یا هفت گونه میوه مانند: سیب ، گلابی ، انار ، . . . در سفره نوروزی می گذاشتند آن را هفت چین می نامیدند . 

هفت شین؟ :
- باور دوم اینکه گروهی می گویند این کلمه در آغاز هفت شین بوده است و نغمه ای را که هم دلیل بر آن می گیرند این است :
جشن نوروز از زمان کیان             می نهادند مردم ایران
شمع و شیر و شراب و شیرینی شکر و شهد و شابه اندر خوان
البته استناد به این نغمه از طرفی نادرستبه نظر می رسد چراکه واژه های شمع ، شراب و شهد سه کلمه تازی است و پارسی آنها سپندار ، باده وانگبین است .
- البته اینگونه شتابزده نیز نباید نتیجه گیری کرد چرا که زبان در گرو زمان تغیرات و دگرگونیهای متفاوتی را در واژه ها به دنبال دارد و تازه در برخی از دوره ها ،مثلا زمان  اشکانیان بسیاری از«سین»هارا«شین»و یا ساسانیان گاهی «شین»ها را«سین» تلفظ می کردند .
 
هفت سینی؟ :
- گروهی از پژوهندگان برآنند که ده روز پیش از فرارسیدن نوروز تخم هفت سبزی خوردنی(گندم ، جو ، برنج ،عدس ، لوبیا ، نخود ، ارزن ) را در هفت سینی می کردند و هفت بانو یا هفت موبد آنان را به پشگاه شاه می آوردند و این نمادی از باروری و سرسبزی برای سال نو بوده است .

هفت ستون(هفت سبزه)؟ :
- برخی گویند که مردم ایران در دوران کهن که تنها پیشه آنها کشاورزی بود ، ده روز مانده به نوروز تخم گیاهان ذکر شده را بر روی هفت ستون در کنار خانه خود می کاشتند ( یا هفت ستون از سبزه سبزه می کردند ) و بر آن بودند که هریک ازاین گیاهان که بهتربروید ، در آن سال بیشتر از آن محصول بکارند.
- البته شاید این تفکر نتواند به درستی هفت سین را توجیه کند ولی بی شک دلیل وجود سبزه در سفره نوروزی ازاین رسم نیز بهره ای گرفته است .   

 




  • فروش لینک دائمی | خرید رپورتاژ ارزان